Miomie Blog

Vẽ – Đọc – Viết

Châu Âu, Đức

Trong lòng tháp nhà thờ Köln

Nhà thờ chính tòa Köln(*) có hai ngọn tháp chuông cao 157m. Du khách có thể trèo lên 509 bậc đá xoắn ốc trong lòng tháp nam để ngắm nhìn phong cảnh sông Rhine từ độ cao 98m. Không rõ tôi đã đến bậc thứ mấy, thử lướt mắt qua ô thông gió, đã thấy mình ở trên hẳn tất cả các mái nhà xung quanh. Góc nhìn và khung cảnh khá tương đồng với các bức minh họa thường gặp của cuốn Nhà thờ Đức bà Paris. Loạt tranh vẽ Quasimodo gục ngã trên cao, xung quanh là những bức tượng ác thú đầu sừng có cánh, chi tiết trang trí đầu máng xối phổ biến của lối kiến trúc gothic, hậu cảnh là thành phố Paris rộng lớn diễm lệ bên dưới, tương phản với vẻ ma quái điêu tàn của các chủ thể chính.

Tôi cũng đang lọt thỏm trong sự đối lập đậm đặc tính gothic đó. Bên ngoài là bầu trời thoáng đãng, con đường phía trước nhà ga tấp nập khách du lịch, vô số thanh niên gái trai xinh đẹp tán gẫu trên những bậc thang rộng thênh tràn nắng. Còn ở chốn này, trong tháp chuông hun hút, cột không khí hầm mộ tỏa ra từ đất đá xù xì của một ngôi nhà thờ có nền móng từ thời trung cổ đang bao bọc tất cả.

Lòng tháp nhỏ hẹp như một ống khói, đường kính ngắn hơn sải tay một người cao ráo. Chiều rộng bậc thang chỉ vừa đủ dể hai dòng khách tham quan lên xuống ngược chiều đặt chân. Tôi đang ở hàng đi lên, nhưng sao không thấy mình đang đến gần bầu trời, mà ngược lại, cảm giác như đi vào địa ngục. Càng ngày vực thẳm dưới chân càng sâu thêm. Khung cảnh giống như trong các giấc mơ dữ từng trải qua, nơi mà nỗi sợ hãi được phóng chiếu thành những hình ảnh rất cụ thể: trượt chân khỏi các nấc thang trên bức tường dựng đứng hoặc bị mắc kẹt trong một nhà tắm nhỏ xíu không thể động cựa được. Ở đây hiện diện cùng lúc cả hai nỗi kinh hoàng đó, sự rơi ngã và không gian bó chật.

Vậy nên tôi đã không đủ dũng khí để leo lên đến tận cùng ngọn tháp. Không ai muốn sống một cơn ác mộng có thực. Tôi chọn dừng lại và quay xuống, ra khỏi tháp ngắm nhìn công trình kiến trúc gần tám trăm năm tuổi từ xa. Ngôi thánh đường đồ sộ như một tòa thành, lãng mạn mà hoang dại. Vẻ lộng lẫy dường như chỉ tồn tại trên những tấm ảnh đã qua bộ lọc và ống kính chuyên nghiệp hơn là dưới ánh sáng đời thực. Mặt tây có diện tích khổng lồ, đen đúa màu khói, bên trên tua tủa vô số những chóp nhọn cạnh răng cưa. Nhìn từ phía này, nhà thờ trông như một vương miện bằng sắt đặt trên mặt đất.

Một người bạn đã từng nói với tôi hồi bé anh rất sợ các tranh tượng của Thiên chúa giáo, chúng thường chảy máu, sầu não hoặc trông dữ tợn. Thầy giáo người Bỉ thì bảo rằng nếu một bức tranh hay một câu chuyện chỉ thuần mô tả những điều êm đềm, nó sẽ trượt đi mà không để lại bất cứ dấu ấn nào trong lòng người. Không rõ đó có phải là phương châm sáng tác đã tồn tại từ xa xưa của các nghệ sỹ phương Tây hay không. Tôi thích những yếu tố fantasy nhưng cũng e ngại những chi tiết rùng rợn của dòng tiểu thuyết gothic, tuy đến nhà thờ hàng tuần nhưng thỉnh thoảng cũng thấy hình ảnh chúa Jesus chịu nạn quả có hơi dễ sợ nếu đặt cạnh tượng phật Thích Ca tọa đài sen.

Cứ cho rằng đó là sự khác biệt về thị hiếu Đông – Tây. Nhưng tôi cũng phải thừa nhận rằng, cho dù mình có thích hay không thì sự đau đớn và nỗi sợ hãi vẫn luôn luôn có ở đó, nơi cuộc sống trần gian này. Trong tôn giáo nào đi nữa, siêu thoát hay cứu rỗi luôn đi kèm với trừng phạt và hy sinh.

Trước khi lên tháp chuông, tôi đã mua vé vào thăm phòng châu báu của nhà thờ, thấy trong đó bao nhiêu là gậy, mũ, áo choàng của các giám mục, cùng vô số chén thánh, đồ trang trí tinh xảo … tất cả đều bằng vàng bạc, đá quý. Rất ấn tượng. Nhưng rồi đọng lại nhất trong tâm trí sau chuyến ghé thăm thành Köln vẫn là lòng tháp tù túng. Tôi nghĩ về cảnh ngộ của Quasimodo. Một kẻ giật chuông nếu phải trải qua phần lớn đời mình trong những ngọn tháp như thế này, thì có khác gì lúc nào cũng cận kề địa ngục đâu.

—————————-   

(*) Köln: Tên của thành phố Cologne trong tiếng Đức

1 Comment

  1. Bà Tám

    April 19, 2020 at 10:23 am

    Lâu không thấy bài mới nên cô đọc lại bài cũ. Ý nghĩ của cháu khá lạ, càng đi lên trên cao của tháp chuông lại càng mang cảm giác đi sâu vào địa ngục. Giống như mình càng bước, càng đào địa ngục sâu hơn. Thú vị.

Leave a Reply