Miomie Blog

Vẽ – Đọc – Viết

Sách của Mi

Những chàng trai từ vùng đất trùm khăn (trích)

Bởi vì Pohan là một kỹ sư tin học 26 tuổi, lịch thiệp nhã nhặn, tiếng Anh lưu loát, lại đẹp trai nên tôi đã hỏi:

“Mày có bồ chứ?”

“Ở đây điều đó là không thể.”

“Ở quê hương mày thì sao?”

“Ăn mặc như vầy làm sao có bồ.” – Pohan chỉ vào những tấm ảnh google. Tất cả các cô gái đều trùm kín từ đầu đến chân, trừ đôi mắt. Trong các hình chụp trên trang cá nhân, anh luôn mặc một bộ áo dài truyền thống có hai vạt dài đến gối, màu trắng hoặc xám. Trường đại học anh đã tốt nghiệp không có sinh viên nữ. Trong đời mình, Pohan chưa bao giờ đi trên phố cùng với một cô gái, điều không được cho phép ở đất nước anh. Từ khi đến đây, anh chào hỏi bằng cách bắt tay tất cả mọi người, cả nam lẫn nữ. Thỉnh thoảng còn được các cô nhân viên ở trung tâm hôn lên má.

Phản xạ tự nhiên của Pohan khi có một cô gái nói chuyện với mình là phác thảo nhanh chóng một viễn cảnh phát triển thành đôi giữa hai người họ. Và thường mọi chuyện sẽ tắt ngấm đi rất nhanh. Điều đó luôn là không thể. Ở đây, anh không là gì cả, không giấy tờ, không công việc, không có sự kính trọng xã hội. Hiện tại là một sự chờ đợi đơn điệu. Khi chưa được chính phủ Bỉ chấp nhận đơn xin tị nạn, Pohan không thể nghĩ đến chuyện gì khác.

Olfat trẻ hơn, hai mươi hai tuổi, xuất thân từ thôn quê, thật thà, vui vẻ, hay cười. Cậu thích vẽ theo kiểu tả thực và đã vẽ rất nhiều tranh chân dung với bút chì và giấy của trung tâm. Thứ Olfat có nhiều nhất hiện giờ có lẽ là thời gian. Không từng sở hữu nhiều điều để mất ở quê nhà như Pohan, nên ít suy tư hơn, ngoại trừ những đau buồn khi nghĩ về đứa em trai mới mười hai tuổi đã bị phiến quân bắt đi.

Dawood mới mười tám tuổi nhưng đã có ba năm trôi dạt qua nhiều trung tâm cứu trợ và các trại giam vì cư trú bất hợp pháp. Hồn nhiên, rụt rè. Vẻ ngây thơ vẫn không mất đi trên gương mặt không rõ là vui hay buồn đó.

Samsor hai mươi mốt tuổi. Khăn áo màu sắc như một khu rừng nhiệt đới. Vẽ những bức tranh rực rỡ luôn có những quả táo «bởi vì chúng quá dịu ngọt”. Cậu là một nghệ sỹ thực thụ trong mắt các sinh viên lớp tôi, là ngôi sao của cô giáo Thisou, người đã lên ý tưởng và chịu trách nhiệm về chất lượng của dự án này.

Naqif hai mươi tuổi. Rất tự tin “tôi vẽ đẹp lắm đó”, thích bông đùa. Qua những tấm hình, tôi nghĩ ở nhà chắc cậu là một công tử giàu có được cưng chiều.

Đó là một vài trong số những chàng trai đến từ Afghanistan mà tôi đã gặp trong khuôn khổ một dự án chung giữa nhà trường, Trung tâm cứu trợ người vô gia cư Samusocial và Cơ quan liên bang Bỉ về tiếp nhận người tị nạn Fedasil. Một tuần hai lần, hoặc các cậu đến trường chúng tôi hoặc chúng tôi đến trung tâm chỗ các cậu, cùng ăn trưa và sau đó cùng tạo nên những hình ảnh bằng bất cứ kỹ thuật nào chúng tôi có thể nghĩ ra vẽ, nặn tượng, cắt dán giấy, in khắc lên vỏ hộp tráng kim loại … Nhìn bề ngoài, mọi chuyện diễn ra yên ả và vui tươi, bốn tháng hợp tác giao lưu trôi qua tốt đẹp. Song vốn dĩ xưa nay, câu chuyện giữa những con người khác biệt văn hóa chưa bao giờ chỉ toàn màu hồng.

Ban đầu, dự án gặp phải nhiều nghi ngại từ phía sinh viên. Họ có muốn làm việc với chúng tôi? Đó là những thanh niên đến từ một đất nước không có thói quen tôn trọng phụ nữ. Vẽ và nghệ thuật thị giác? Chúng ta đều biết rằng tại các quốc gia hồi giáo, bạn sẽ không bao giờ nhìn thấy một tác phẩm hội họa hay điêu khắc mô tả con người ở nơi công cộng trong khi mỗi nhà thờ công giáo châu Âu là cả một bảo tàng tranh trượng. Những khác biệt có gốc rễ sâu xa từ ngàn năm. Mặc dù là « người ngoài » nhưng tôi cam đoan rằng mình sẽ khóc nức nở nếu bản sắc châu Âu với tất cả cầu kỳ duy mỹ và nhân văn nó mang trong mình vì một nguyên nhân nào đó bị phai nhạt hay lấn át bởi một nền văn hóa khác. Chúng tôi cảm thấy không an toàn.

Hôm đầu tiên bắt đầu dự án, khi cô sinh viên lớp tôi xuất hiện với quần short và tất da đen như mọi ngày, ông giáo già Xavier đã trêu nửa đùa nửa thật «Camille diện đồ sexy quá nha, coi chừng đó.» «Trời ơi, sao thầy lại nói vậy, nghe sợ quá.» – Một cô khôi hài nửa đùa nửa thật để giảm bớt bầu không khí có phần căng thẳng. Tất cả chúng tôi đều có chung câu hỏi họ sẽ nghĩ gì về đám con gái có vẻ ngoài quá khác biệt với phụ nữ nước họ. Sau đó thì tôi biết được phía bên kia cũng đang thắc mắc tương tự, mấy cô này nghĩ gì về mình.

Pohan bộc bạch trước đây anh thường tự nhủ dân châu Âu còn không xem mình là con người. Nhưng giờ thì anh cảm nhận được sự tôn trọng từ các sinh viên. Dù rằng có thể chúng tôi không thích người tị nạn, nhưng ít nhất khi anh có mặt, giữa mọi người là biểu hiện thân tình. Có lẽ trước đây anh đã gặp phải những người không tốt. Pohan không thích từ « dân tị nạn », một cách gọi dán nhãn. Họ đâu có sinh ra cho điều đó. Trên hết, họ là con người. Trong trường đại học của chúng tôi, các anh được lắng nghe và không bị phán xét.

Một cô trong lớp tôi hỏi Olfat có ngạc nhiên không khi thấy những chiếc váy đôi khi rất ngắn của phụ nữ Bỉ. Cậu nói, lần đầu tiên nhìn thấy nữ giới ăn mặc theo kiểu phương Tây thực ra là ở Thổ Nhĩ Kỳ, trên đường vượt biên. Lúc đó cậu đã nghĩ « Oh, họ đang làm cái gì vậy!» còn bây giờ thì hết ngạc nhiên rồi. Thế cũng tốt mà, giống như việc có cả nam và nữ trong cùng một lớp học, như vậy có thể biết được cách hành xử của các cô gái. Với câu hỏi có phải mẹ cậu làm hết công việc nhà hay không, Olfat cho biết cha cậu nấu ăn rất ngon. Về phần mình, tôi thấy Olfat rất ga lăng.

Có một điều về những anh bạn này mà cảm giác ban đầu của tôi đã hoàn toàn sai. Là tuổi tác của họ. Lúc mới gặp, tôi nghĩ tất cả phải trên ba mươi vì ai cũng mặt mũi nâu sạm, râu ria xồm xoàm. Khi Naqif nói tuổi của mình, tôi đã không khỏi ngạc nhiên « Trời, vậy mà tôi cứ tưởng chú gần bốn mươi rồi». Cậu cười tít mắt «Chúng ta khác nhau. Tụi tôi ăn nhiều nên bự con và già.»

Song, khi tôi mở ảnh của Naqif ra đố tuổi với mấy bạn cùng nhà thì K đã đoán gần trúng. Tôi lại một phen nữa ngạc nhiên ủa sao K. lại biết. Bạn trả lời tôi rằng, hãy nhìn vào mắt. Đó là ánh mắt của một cậu bé.

1 Comment

  1. Ở bên kia ngọn núi – miomie

    April 13, 2017 at 3:28 pm

    […] Phần trước:  Những chàng trai từ vùng đất trùm khăn […]

Leave a Reply