Thất dạ tuyết cùng với Cô đơn trên mạng là hai tiểu thuyết mình ấn tượng nhất trong giai đoạn sống ở nhà số 949. Một quyển đọc trên mạng thấy thích quá sau đó bèn mua sách giấy về làm kỷ niệm. Một quyển nếu không được các bạn cùng nhà giới thiệu đưa cho mượn chắc mình chẳng bao giờ đụng đến thể loại kiếm hiệp này. Sau mười mấy năm, rốt cuộc Thất dạ tuyết đem lại nhiều cảm xúc hơn. Lúc ấy, chủ nhân của cuốn sách mới trở về VN sau nhiều năm theo học IT ở châu Âu. Nay anh đã trở thành biên kịch kiêm nhà sản xuất phim nổi tiếng. Láu Lỉnh giờ đã ổn định ở Pháp. Mình cũng đổi nghề, không ngờ lại đang ở Cali. Cuộc sống trải qua hơn một thập kỷ thay đổi chóng mặt nhưng cảm nhận về sách không khác đi lắm. Chợt nghĩ, bao đổi thay xáo trộn đó chỉ là chuyện bề mặt, thực chất bên trong mọi người vẫn vậy, những khát vọng và cơn đau vẫn như xưa.

Thất dạ tuyết là một câu chuyện bi thương. Dàn nhân vật không có gì đặc sắc nhưng mình thích bầu không khí lạnh, buồn và cách kể chuyện gọn gàng, chặt chẽ. Toàn bộ thiên truyện được gói vào kể hết trong bảy đêm tuyết, bối cảnh chủ yếu xoay quanh hai địa điểm Dược Sư Cốc và Đỉnh Côn Luân, tất cả đều chìm ngập trong sắc tuyết bạt ngàn loá mắt.

Về bộ phim vẫn còn đang phát sóng, mình chỉ có thể khen phần dựng cảnh thôi. Nhờ sự phát triển của ngành đồ họa máy tính những năm gần đây mà khung cảnh của các bộ phim cổ trang bây giờ thật sự mê hoặc lòng người (cộng đồng các họa sĩ muôn năm!) Từ khi chưa đặt chân đến Châu Âu, chưa biết đến cái lạnh mùa đông, tuyết đối với mình đã luôn là một bi kịch lộng lẫy. Hình ảnh cỏ cây tuyết phủ trong phim không làm mình thất vọng nhưng xem ra phim không buồn được như sách. Theo tác giả Thương Nguyệt, đây là một câu chuyện về thỏa hiệp và từ bỏ. Bên cạnh ngòi bút nữ tính, duy mĩ thì đó chính là điều chạm đến mình nhất. Cái thời ở nhà 949, nhớ là giai đoạn đó mình rất buồn. Bây giờ ngẫm lại chắc hiện giờ cũng chẳng vui hơn là bao. Mình luôn thích bầu trời mùa đông, có lẽ vì nó hợp tâm trạng. Như một kiểu đem đau thương ra gặm nhấm làm thú vui chăng?

Sổ nhật ký bìa nhựa trong cu-te hột me

Hồi 17, 18 tuổi rất thích, trông thấy nhất định phải mua về bằng được. Sổ ghi chép tùm lum những việc cần làm hằng ngày, theo dõi điểm kiểm tra các môn học ở trường, thấy có vẻ giống một planner hơn, nhưng lúc đó chưa biết đến khái niệm planner. Có lúc mọi việc được lên kế hoạch rất chi tiết, chẳng hạn giờ nào làm bài tập môn gì, giờ nào giặt quần áo, giờ nào ngủ trưa, ngủ chiều (mình thuộc dạng phải ngủ rất nhiều mới minh mẫn được). Đi học xa, không sống chung với gia đình cho mình sự chủ động rất lớn. Cực kỳ thích điều này, chẳng thấy thiệt thòi gì cả. Thậm chí còn thấy may mắn. Sau ngày ngẫm lại chủ yếu sự may mắn ấy đến từ việc mình được ở ký túc xá trường chuyên, giá rẻ, môi trường lành mạnh, thuần nhất, an toàn.

Gói cước cặp đôi

Chiếc điện thoại đầu tiên của mình là một chiếc S-fone, do tập đoàn SK Telecom của Hàn Quốc sản xuất, giá chỉ vài trăm ngàn. Trên màn hình mình để câu slogan “Live strong”, bắt chước thông điệp khắc trên những chiếc vòng tay của chiến dịch Live strong do vận động viên đua xe đạp Lance Amstrong khởi sướng. Điện thoại S-fone bắt buộc phải dùng mạng S-fone nên mình cũng không còn lựa chọn nhà mạng nào khác.

Bạn người yêu trước đó có một chiếc Nokia xài mạng Viettel. Cái đó là bố mẹ bản mua cho, là số điện thoại chính thức của bản. Đến lúc mình có S-fone thì bản cũng lén gia đình đi mua thêm một chiếc giống y, chỉ khác màu, đt của mình màu trắng, của bản màu đen. Mục đích là để đăng ký gói cước cặp đôi chỉ có ở S-fone. Gọi thả dàn không giới hạn cho số của nhau với giá tiền chỉ 1k/ngày.

Phải nói rằng S-fone đã có công lớn trong chuyện duy trì và phát triển tình cảm của tụi mình. Trong suốt những năm tháng đó, mỗi ngày hai đứa đều gọi nói chuyện muốn cháy máy. Hầu như tối nào cũng ôm đt từ lúc lên giường cho tới lúc ngủ quên luôn.

Sau này S-fone tăng giá gói cước cặp đôi lên nhiều lần, lúc đó cả hai cũng bắt đầu đi làm bận rộn, nhu cầu tâm tình tỉ tê lê thê không còn nữa nên không tiếp tục sử dụng. Mình bắt đầu có những chiếc điện thoại mới nhìn đỡ lúa hơn. Chiếc S-fone Live strong màu trắng được cho về nghỉ hưu.

Ít lâu sau đó, SK Telecom cũng rút khỏi Việt Nam, đóng cửa mạng S-fone. Ngày nay, không biết có ai còn nhớ đến sự tồn tại của một nhà mạng Hàn Quốc tại VN với gói cước cặp đôi độc nhất năm xưa.

Ước mơ bị đánh cắp bởi khủng hoảng tài chính

Ta nói, cái khoảng thời gian mới đi làm nó áp lực ghê lắm. Nhất là đối với con nhà nghèo. Lúc nào cũng chỉ muốn kiếm được nhiều tiền một cách nhanh nhất. Công việc là trên hết, chiếm toàn bộ tâm trí, bởi đó là con đường duy nhất để cải thiện cuộc sống có thể biết được. Muốn thăng tiến, muốn lên lương, muốn muốn lắm. Tại nghèo mà. Nói cách khác là muốn thoát khỏi phòng trọ tồi tàn nóng bức hun người. Muốn có thể mua quyển sách mình thích hoặc món quà cho người mình yêu mà không phải suy nghĩ đắn đo. Muốn sửa lại căn nhà xập xệ ở quê mà bố mẹ đang sống. Muốn mang về vài tiện nghi trong nhà để công việc hằng ngày của mẹ đỡ vất vả hơn, cũng chẳng có gì to tát, chỉ đơn giản là chiếc máy giặt hoặc cái quạt hơi nước. Tất cả những thứ đó đều cần tiền. Cần ngay và luôn, càng sớm càng tốt.

Theo đuổi ước mơ á, quá xa xỉ. 

Đó là mình ở những năm tháng trẻ người non dạ mất kết nối cùng gia đình. 

Sau này nghĩ lại thực ra mình không nghèo đến mức phải đánh đổi ước mơ vì cơm áo gạo tiền.

Vấn đề là ba mẹ mình quả thực đã đi qua những năm tháng còn khổ hơn thế gấp nhiều lần. Rất khó để những người từng có tuổi trẻ như vậy có thể hiểu được. Khủng hoảng tài chính không chỉ đánh cắp ước mơ của một thế hệ.

Yêu xa 1

Một khi chuyện theo đuổi ước mơ mà còn bị gánh nặng cơm áo gác lại thì yêu xa cũng chỉ là chuyện nhỏ thôi. Có cơ hội phát triển tất nhiên là phải nắm lấy. Tới lúc đi là phải đi thôi.

Lại nói về SK Telecom, khi đó, ngoài việc xây mạng viễn thông và bán điện thoại tại VN thì công ty này còn mon men làm đủ thứ hoạt động hoa lá cành khác. Một trong số đó là tổ chức các hình thức học bổng dưới dạng đào tạo tại chỗ và tại Hàn. Năm cuối đại học, bạn người yêu tình cờ đọc được thông tin trên báo, bèn nộp hồ sơ và được chọn. Kết thúc khoá đào tạo 6 tháng tại VN với vị trí hạng nhất, bản gần như nắm chắc trong tay xuất học bổng master tại ĐH Soongsil. Trước ngày phỏng vấn chính thức với các giáo sư từ Seoul bay sang, các thầy Hàn tại chi nhánh VN có cho bản trước một số câu hỏi tập dượt. Trong đó có một câu đúng kiểu phim Hàn “Đi thế này thì người yêu ở VN tính sao?” Mình gà bài “Trả lời rằng bây giờ còn quá trẻ phải ưu tiên phát triển sự nghiệp. Cứ đi đến những nơi tốt nhất có thể rồi sau này sẽ tập hợp lại sau.” Thầy Hàn cắc cớ “2 năm, 2 năm lận đó nha”. Chịu thôi chớ sao giờ, em đâu còn biết câu trả lời nào khác.

Yêu xa 2

Tình hình là vài ngày trước khi phỏng vấn với các gíao sư ĐH Soongsil, tóc bạn người yêu quá dài quá gớm nên mình phải đem ra cắt cụt bớt. Chuyện cắt tóc độc quyền tại gia này cũng không mới, như thường lệ thôi, từ hồi quen mình thì tóc tai bản toàn bộ là do mình cắt xén hết, chẳng qua là lần này để hơi lâu, những hơn 6 tháng mới cắt. Trộm vía làm sao đó lại là lần ra tay thành công nhất từ trước đến giờ của mình nên trông bạn người yêu bảnh bao thư sinh hẳn ra so với phong cách người rừng trước khi xuống tóc. Kết quả bản bị cả lớp chọc là cố tình đi tân trang nhan sắc đặng chuẩn bị cho buổi phỏng vấn. 

Sau đó thì phỏng vấn tốt đẹp.

Nhưng năm đó rốt cuộc bạn người yêu không đi Hàn. Vì một sự cố xảy ra vào phút chót không ai ngờ tới. Bạn người yêu không pass vòng khám sức khoẻ. SK Telecom cho 6 tháng trị bệnh trước khi test lại lần 2.

6 tháng sau bản vẫn không pass. Lần này coi như xong, duyên phận với đất nước Kim chi khép lại từ đây. 

Sau đó nhờ không được đi Hàn mà bản có cơ hội đi Ý.

Tới lúc này thì chính thức yêu xa.

Chia tay – Vì không còn chạm được đến nhau

Mình và bạn người yêu từng xù nhau. Nhưng không phải vì yêu xa. Hoàn toàn không phải. Chuyện này xảy ra trước khi có chuyện yêu xa. 

Mình là người nói lời chia tay. Lúc ra quyết định vẫn nước mắt ngắn dài nghĩ rằng chắc sau này không gặp được người nào yêu mình nhiều như bản nữa. Trớ trêu vậy đấy, chính mình lại muốn chia tay với người mà mình nghĩ yêu mình nhất trên đời. Đó là lúc mình vẫn cảm nhận được tình cảm sôi nổi đầy tràn của bạn người yêu nhưng không hề cảm thấy được sự thoải mái của bản thân mỗi khi ở bên bản. Vậy phải dừng lại thôi, chớ gặp nhau mà không thấy vui thì còn gặp làm gì. Chuyện học hành công việc gia đình đã áp lực lắm rồi, mình không thể gánh thêm một mối quan hệ chai sạn như vậy nữa. 

Chia tay – vì yêu xa

Cái này thì không phải chuyện của mình. Mà là chuyện của nhiều người bạn xung quanh mình. 

Mình và bạn người yêu sau khi chia tay một thời gian lại trở về bên nhau. Chủ yếu là vì bản lì lợm đeo bám và chịu khó giải quyết các vướng mắc trước kia. Mâu thuẫn được dẹp bỏ, cảm xúc của mình lại trở về. Chuyện chia tay đóng vai trò như một cú huých buộc bạn người yêu phải thay đổi theo hướng trưởng thành tăng tốc hơn, nhờ đó mà mối quan hệ của tụi mình cũng bước sang một giai đoạn mới.

Hai cô bạn cùng phòng của mình thì chia tay đúng vì yêu xa. Một cô có người yêu đi Nhật, một cô có người yêu đi Pháp. Mỗi khi nghĩ đến tương lai đều không nhìn ra được điểm chung. Các bạn không thấy được giải pháp nào cho sự nghiệp của các cô gái mà thân chàng chàng còn lo chưa xong làm sao gánh thêm nàng. Cũng phải nói thêm góp phần vào chuyện tan vỡ là sự xuất hiện của người thứ ba quá mạnh. 

Hai đôi này đều là thanh mai trúc mã thời trung học lớn lên cùng nhau, quấn quýt suốt thời đại học, vậy mà cũng không qua khỏi ải yêu xa sau đại học.

1. Melancholia

Tên tiếng Anh của phim được theo tên bức tranh mà cô giáo Ji Yoon Soo giới thiệu cho cậu học trò Baek Seung Yoo trong quá trình mang cậu trở lại với niềm đam mê toán học sau một cú sốc tâm lý đau buồn.

Trong phim, cô Yoon Soo chỉ nói ngắn gọn về bức hình ở khía cạnh “sự sầu muộn”, đúng như ý nghĩa của từ melancholia trong tiếng Anh. Kỳ thực, đây là bức tranh khắc Melencolia I, một trong những tác phẩm nổi bật của hoạ sỹ người Đức sống ở thế kỷ 15-16 Albrecht Dürer. Mình biết đến nó qua môn Lịch sử các hình ảnh được in ấn hồi học ở St-Luc.

Điều đặc biệt ở đây là, bên cạnh thân phận một hoạ sỹ tài danh, Dürer còn là một nhà nghiên cứu toán học. Trải qua nhiều thế kỷ, Melencolia I được gắn với nhiều ý nghĩa liên quan đến Toán học, Thiên văn học, quá trình sáng tạo nghệ thuật, sự chữa lành … khiến người đời sau không ngừng muốn diễn giải về nó.

2. Phương trình tình yêu

Tên Việt hoá của bộ phim là như thế, vì phim nói về những nhà toán học. Nếu là mình, mình sẽ đặt là “Mệnh đề tình yêu” chứ không phải “phương trình”. Giải phương trình là tìm ra ẩn số, còn trong phim, các nhân vật luôn lập đi lập lại từ “chứng minh chứng minh” nên có lẽ gọi là mệnh đề thì hợp lý hơn.

Cái không khí hối hả giải đề toán, hết bài này sang bài khác trong phim làm mình nhớ tới thời học chuyên toán từ lớp 4 tới lớp 12. Cái cách mà bộ phim lý giải tại sao “người ta” lại thích làm toán mình thấy rất đúng với bản thân hồi cấp 1, cấp 2. Mặc dù “người ta” trong phim ý muốn nói đến các nhà toán học chuyên nghiệp còn mình khi ấy chỉ là một đứa nhóc tầm thường, chẳng hề có năng khiếu gì về toán cả. Tại sao hồi nhỏ mình thích làm toán ư? Vì nó đem lại cảm giác rất kích thích. Mỗi lần giải xong là “on top of the world” luôn. (Ngoài lề xíu, tại sao mình thích vẽ ư? Vì mỗi lần vẽ xong thấy như “on heaven” ấy. Mặc dù mình vẽ thay làm toán đều rất cực nhọc chứ chẳng giỏi giang gì. Thế nhưng cảm giác khi hoàn thành rất là xứng đáng)

Trong số bạn bè chuyên toán của mình ngày ấy, rốt cuộc cũng có 1 người trở thành dân làm toán chuyên nghiệp. Tạm gọi là anh X đi. Anh X vốn dĩ có một cái tên rất đẹp, rất ngắn gọn dễ nhớ và nhất là cái tên ấy cứ xuất hiện 100% không sót kỳ nào trong danh sách bạn đọc giải được bài trên tạp chí Toán học và tuổi trẻ nên mình không thể không để ý. Thế rồi năm lớp 10 thi đậu vào trường chuyên mình cũng gặp được X ngoài đời thực. Chẳng đâu xa, cũng chuyên toán (hẳn nhiên rồi), hơn mình chỉ một lớp nên phòng học ngay kế bên. Trường chuyên thi nhiều, thi tùm lum đủ các cấp độ quanh năm suốt tháng, mà mỗi lần thi xong tên anh X luôn luôn xếp đầu bảng, kế bên luôn là con số 10 tròn trĩnh, có khi bỏ xa người hạng nhì rất nhiều điểm. Kết quả về toán của anh X hoàn hảo tới nỗi trong trường chỉ cần nhắc tên X thì mấy đứa khác sẽ hỏi “X nào? X 10 điểm đó hả?” Vâng, “X.10.điểm” là tên của anh.

Anh X ít nói kinh khủng khiếp, gần như chẳng ai nghe anh nói bao giờ. Giữa mình và anh X có một vài kỷ niệm. Một trong những câu đầu tiên khi trò chuyện với anh X là: Mình: Em thấy tên anh trên báo Toán học và tuổi trẻ. X: Còn anh thấy tên em trên danh sách thi đậu vào trường. Lúc đó nghe vậy sướng chết đi được, bởi vì “trên danh sách thi đậu vào trường” mình xếp đầu bảng. Ờ mà không phải bảng bên chuyên toán. Sự đời là mình được thủ khoa chuyên Anh còn bên Toán phải luyện thi bở hơi tai mới đậu. Vậy mà vẫn xách cặp vô lớp toán, kết quả là be bét cả Toán lẫn Anh. Về vụ này bây giờ tự hỏi có hối hận không thì mình cũng không biết. Vì nhờ học chuyên toán mà có được đám bạn bè ngày nay.

Hồi ở trong trường, anh X chẳng đặc biệt thân thiết với ai, luôn đi một mình. Thế nhưng có một bí mật mà có lẽ chỉ mình mình biết. Đó là, bên cạnh làm toán, anh còn làm thơ gởi đăng báo học trò với một cái bút danh sến rện. Mình làm cộng tác viên cho tờ báo đó, cuối bài thấy ghi “lớp 11 Toán trường ABC” là đoán ra ngay. Hỏi anh X thì anh cũng nhận, còn dặn mình đừng nói ai nghe. Nhiều lần mình tự hỏi không biết sau này bạn đồng hành của anh X sẽ là người như thế nào. Sau mười mấy năm thì câu trả lời cũng xuất hiện: “là người có thể cùng làm toán với nhau”. Nghe cũng có vẻ hiển nhiên nhỉ. Đâu cần chờ mười mấy năm mới biết. Năm 32 tuổi, anh X kết hôn với học trò của mình. Một cô bé kém anh 10 tuổi, thành viên đội tuyển Olympic toán sinh viên mà anh dẫn dắt. Cái này thì giống như phim nè, cặp đôi cậu học trò – cô giáo yêu nhau và điều gắn kết họ chính là những bài toán.

Câu hỏi thỉnh thoảng đặt ra: “Anh X có còn làm thơ?”.

3. Góc khuất học đường

Một tựa Việt hoá khác của phim. Tựa này cũng nói lên được phần nào nội dung chính của kịch bản. Thời đi học, mình cũng gặp nhiều. Mà thôi, mấy chuyện tiêu cực giáo dục này không nên tốn điện để gõ ra nữa. Kết thúc notes ở đây được rồi. Đang không có thời gian để vẽ job và ngủ mà lại bị cuốn vào cái phim dài 16 tập rồi ký ức học đường với cả blốc bliếc thế này …

Ban đầu vốn định không xem phim này |Our beloved summer 2021| đâu, vì liếc nhanh qua poster thấy dàn diễn viên không đủ xinh trai đẹp gái (vâng, vẫn là cái sự ĐẸP chi phối bộ não ngu ngục của tôi). Thế rồi đọc được review đâu đó trong phim có nhân vật nam chính làm họa sỹ nên đổi ý cái vèo. Chủ yếu vì tò mò không biết cậu là kiểu họa sỹ nào. Hoá ra anh chuyên vẽ các toà nhà, tác phẩm thuộc thể loại minh họa kiến trúc, phong cách diễn họa chỉn chu sạch sẽ thẳng thớm ngay ngắn.

Hồi đại học, trường mình cũng có khoa Dessin et technologie en architecture, hay nói tắt là Dessin architecture – Vẽ kiến trúc, nằm tuốt trên tầng lầu cao nhất của toà nhà. Hình như chưa bao giờ mình bén mảng lên đó. Bao lần ngày Porte ouverte Mở cửa trường cũng không ghé mắt tham quan nên giờ mù tịt không biết chương trình của khoa ấy học cái gì, ngành đó công việc ra sao. Mà thực sự biết đến là trong trường có tồn tại cái khoa như vậy là do tình cờ ngày đầu tiên đi học ngồi ghế đá ăn bánh mì cạnh một cậu đến từ Rwanda, cậu í nói cho mới biết. Ban đầu mình nghe còn không tin là trong trường có cái khoa như vậy, phải mở cuốn sổ tay sinh viên mới được phát ra coi mới sáng mắt ra. Ôi ta nói cái kiểu mù quáng chỉ chăm chăm vào điều mình muốn thấy của tôi! Đoạn này chỉ là liên tưởng vậy thôi chứ mình không nghĩ khoa Dessin et technologie en architecture đào tạo chương trình học xong ra vẽ giống như anh họa sỹ trong phim.

Trùng hợp làm sao, gần đây lướt mạng bắt gặp họa sỹ này: Angela Hao, phong cách minh họa kiến trúc tương tự, chỉ khác chút là cô thiên về minh họa các cửa hàng nhỏ xinh hơn là các toà nhà.

Quay về khía cạnh ngôn tình của bộ phim. Dường như thấy drama Hàn chưa đủ độ ngọt nên mình được đà cày thêm một bộ ngôn tình chính hiệu cho sâu răng luôn: Đời này có em, chuyển thể từ tiểu thuyết Nợ em một đời hạnh phúc của Phỉ Ngã Tư Tồn. Đó, cái tên thôi đã nói lên bản chất hehe. Xem qua một lượt từ phim đến sách thì … đó, đầy đủ các yếu tố cần có của thể loại, không thiếu một loại gia vị đặc trưng nào. Điểm trừ thì tất nhiên là đầy ra.. Nhưng mà thôi, ngôn tình dành cho những kẻ mất não mà. Chỉ có điều hai anh chị diễn viên chính U50 rồi mà vào vai lớp trẻ 9x thấy sao sao. Cái này thì không cho qua được.

Xem ngôn tình rất nhẹ đầu, dễ ngủ. Vừa ngắm các tài tử giai nhân xinh đẹp mỹ miều ân cần chăm sóc lẫn nhau vừa suy nghĩ vẩn vơ nhiều chuyện khác. Một công mấy việc luôn.

Featured image: tranh của Angela Hao